Türkiye’de ilk defa 2017 yılında İstanbul’da tespit edilen kahverengi kokarca böceği, sonrasında yayılımına Doğu Karadeniz’de bölgesinde devam etmiştir.
İstilacı türler, yeni bir ekosisteme dahil edildiklerinde biyolojik çeşitliliğin yanında özellikle doğal ve tarımsal ekosistemlerin yerine getirdiği hizmetleri de olumsuz yönde etkileyerek dünya genelinde ağır ekonomik kayıplara neden olmaktadırlar. Ayrıca, istilacı türler ekosistem fonksiyonunu ve insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen hastalık vektörleri olarak da işlev görebilmektedirler. İstilacı türlerin istila potansiyeli uluslararası ticaret ve nakliye yoluyla artmaktadır. Genellikle bu türler, geldikleri ülkelerde doğal düşmanlarının bulunmayışı, yeni konukçular bulmaları ve yüksek adaptasyon yeteneklerinden dolayı kısa zamanda yüksek popülasyonlar oluşturabilmektedirler.
The brown marmorated stink bug (BMSB) olarak isimlendirilen Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae) Doğu Asya (Çin, Japonya, Tayvan, Kore) kökenli istilacı bir türdür. Türün ABD’ye girişinin 1998’de kazara olduğu ve 2001 yılında da resmi olarak yeni bir istilacı tür olarak tanımlandığı belirtilmektedir. Bu tarihten sonra da 42 eyalette görüldüğü, en yüksek popülasyonunu Orta Atlantik Bölgesi’nde oluşturduğu, Kolombiya, Kanada ve Yeni Zelanda’da yayılış gösterdiği kaydedilmiştir.
Türkiye’de ilk tespiti 2017 yılında İstanbul olarak verilmiştir. 2016 yılında Artvin ili sahil kesimlerinde (Kemalpaşa ilçesi), 2017 yılı ekim ve kasım aylarında Hopa ve Arhavi ilçelerinde, 2018 yılında da Artvin Borçka, Rize Fındıklı ve Ardeşen’de, 2019 şubat ayında Artvin Merkez’de, 22 Nisan 2019’da Trabzon Merkez ve Esiroğlu’nda, 26 Nisan’da Akçaabat’ta ve son olarak da yine Nisan ayında (29 Nisan 2019) Giresun (Tirebolu)’da tespit edilmiş ve yayılışını hızla sürdürmeye devam ettirdiği gözlenmiştir. Türkiye’de “Kahverengi Kokarca Böceği”, “Pis kokulu kahverengi böcek” veya “Kahverengi pis kokulu böcek” olarakta isimlendirilmektedir.
Acil olarak hızla yayılan bu türün önemi vurgulanmalı, mücadelesine yönelik çalışmaların bir an önce başlatılması yönünde kamuoyu oluşturulmalıdır. Çünkü, Türkiye’ye giriş yaptığı bu bölgede türün biyoekolojisi ve doğal düşmanları hakkında detaylı çalışmalara zaman kaybedilmeden başlanılması ve yayılmasının önlenmesi konusunda tedbirlerin alınması ülkemizin diğer bölgeleri için de büyük önem taşımaktadır.
Ergin, koyu kahverengi ve 12-17 mm uzunluğunda, antenleri kısmen soluk beyaz renkli 4.ve 5. segmentleri hariç diğerleri siyah, bacakları da kırmızımsı sarı renklidir. Yumurtalar yaklaşık 1.6 mm uzunluğunda ve 1.3 mm çapında, elips şeklinde ve açık yeşildir, yaprakların alt yüzeyine 20-30’luk kümeler halinde bırakılmaktadır. Böcek 5 nimf dönemine sahiptir. Nimflerin ilerleyen dönemlerinde pronotumları üzerinde dikenler mevcut, koyu kırmızı gözler en karakteristik özellikleridir.
